Stowarzyszenie Żydowski Instytuk Historyczny w Polsce

Grant dla Fundacji Gszarim na realizację projektu: Tłumaczenie księgi pamięci "In szotn fun Treblinke"

Grant dla Fundacji Gszarim na realizację projektu: Tłumaczenie księgi pamięci "In szotn fun Treblinke"

Projekt Fundacji Gszarim polega na tłumaczeniu z języka jidysz na język polski książki „In szotn fun Treblinke” ("W cieniu Treblinki") napisanej przez Simchę Polakiewicza, ocalonego z Zagłady.

 

Polakiewicz pochodził ze Sterdyni. W czasie wojny znalazł się w getcie w Sokołowie Podlaskim. Trafił do obozu w Treblince. Następnie ukrywał się po tzw. aryjskiej stronie. Jest autorem książki "A tog in Treblinke" wydanej w serii Dos pojlisze jidntum w Buenos Aires.

Książka „In szotn fun Treblinke” został wydana pierwotnie w Tel Awiwie w 1957 r. Publikacja ta dokumentuje ostatnie dni żydowskiej społeczności Sokołowa. Jako naoczny świadek, autor opisuje powstanie getta, życie w getcie (takie aspekty jak szmugiel, pomoc medyczna, tyfus, Judenrat i inne) oraz ostatnią drogę do Treblinki poprzedzoną likwidacją getta. Autor opisał w niej nie tylko wojenne dzieje miasta, ale dwa rozdziały poświęcił obozom w Treblince. Rozdział „Treblinka numer 1” mówi o obozie pracy utworzonym w pobliżu żwirowni, gdzie kierowano Żydów i Polaków, którzy postępowali wbrew okupacyjnym nakazom. Rozdział „Treblinka numer 2” opisuje natomiast obóz zagłady zlokalizowany w pobliżu pierwszego obozu, w którym to Niemcy wymordowali prawie milion Żydów. Na miejscu obu obozów nie pozostało zbyt wiele materialnych śladów ich funkcjonowania, dlatego ta publikacja może pomóc w utrwaleniu i rozpowszechnieniu tej historii.

Sokołów Podlaski to niewielkie miasto leżące w pobliżu Treblinki, gdzie Niemcy zbudowali obóz pracy i obóz zagłady. W 2017 r. Fundacja Gszarim zrealizowała projekt polegający na tłumaczeniu książki Pereca Granatsztejna „Sokołów - moje zniszczone miasteczko”, która przedstawiała międzywojenną historię sokołowskich Żydów. Książka „In szotn fun Treblinke” opowiada natomiast o latach wojennych, getcie, Judenracie, Zagładzie Żydów. Jej treścią jest tragiczny element historii, która sprawiła, że obecnie w Sokołowie nie ma gminy żydowskiej, a ostatnie ślady obecności Żydów przykrywa kurz niepamięci.

Zawartość książki, która w całości zostanie zamieszczona w Internecie, będzie dostępna za darmo dla każdego, kto ma dostęp do komputera podłączonego do sieci. Będzie też mogła służyć jako baza do tworzenia lekcji przez lokalnych nauczycieli.

 

Tekst i okładka: Fundacja Gszarim

Wysokość grantu przekazanego przez Stowarzyszenie: 5.000 złotych