Stowarzyszenie Żydowski Instytuk Historyczny w Polsce

RECENZJE

RECENZJE

 

prof. Daniel Blatman, Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie

Jestem pod ogromnym wrażeniem logiki narracji historycznej wystawy i wyjątkowego podejścia do tematu. Wystawa nie pomija zagadnień kontrowersyjnych. Holokaust przedstawiony jest zarówno jako część polskiej historii, jak i część ciągłej historii polskich Żydów, co nie jest praktyką większości wystaw o tej tematyce. Żadne z muzeów żydowskich nie pokazało, jak do tej pory, powojennej historii polskiego żydostwa. Tu zaś mamy do czynienia z pionierską i trudną próbą poradzenia sobie z tym rozdziałem w historii. Choć pojawią się kontrowersje i krytyka, z historycznego punktu widzenia zespół wystawy głównej prowadzi poważną i przekonującą pracę.

Dr Jonathan Brent, dyrektor YIVO Institute for Jewish Research

Nawiązanie współpracy z Muzeum Historii Żydów Polskich było dla mnie ogromną osobistą, ale też zawodową przyjemnością. Dzięki swym wspaniale zaprojektowanym wnętrzom i znakomicie przygotowanym pod względem kuratorskim wystawom Muzeum tworzy estetycznie zróżnicowaną przestrzeń oraz miejsce o głębokim znaczeniu historycznym, idealnym dla współpracy z YIVO Institute for Jewish Research, a także dla rekonstrukcji tysiącletniej historii polsko-żydowskiego życia. Ogromnie cieszy nas to partnerstwo. Staranność, z jaką przygotowano każdy detal wystawy głównej, powinna być źródłem dumy dla tych, których wysiłki zmierzają ku odnowie życia żydowskiego w XXI w.

Waldemar Dąbrowski, dyrektor naczelny Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, pełnomocnik Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ds. otwarcia Muzeum Historii Żydów Polskich, były Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Warszawskie getto symbolizuje największy dramat w historii człowieczeństwa. Dlatego właśnie obok słynnego Pomnika Bohaterów Getta, autorstwa Natana Rapoporta, wzniesiony został imponujący gmach Muzeum Historii Żydów Polskich. To moralna odpowiedź współczesnej Polski i naszych rodaków pochodzenia żydowskiego rozsianych po świecie, na tragedię wpisaną w nieodległą przecież historię. Przeciwstawiony pamięci dramatu znak wyższości dobra nad złem, wiecznie żywej nadziei i wielkiej siły.

Sercem Muzeum będzie wystawa główna, ułożona w osiem galerii, obejmujących tysiąc lat wspólnoty losu naszych narodów – od pierwszych spotkań, po czas odradzania się społecznego i kulturalnego życia żydowskiego w demokratycznej Polsce po 1989 r. Przygotowana przez ponad 200 naukowców z wielu krajów świata, dotyka prawdy, opierając się wszelkim kliszom i stereotypom. Bardzo atrakcyjna dla odbiorcy, spełnia najwyższe standardy współczesnego muzealnictwa.

Jestem głęboko przekonany, że dla Polaków i dla gości ze wszystkich innych kręgów kulturowych, stanie się ona źródłem edukacji.

prof. Hanoch Gutfreund, Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie

Wirtualny spacer po wystawie głównej obrazuje ewoluującą, złożoną i bogatą narrację, opowiadającą osobistą i zbiorową, kulturową i religijną, zawodową i polityczną historię Żydów polskich, która jest zakorzeniona w historii Polski, w podziale na osiem galerii przedstawiających różne okresy historyczne. Zwiedzający dowie się, że historia Polski jest nierozerwalnie złączona z historią polskich Żydów, a doświadczenia Żydów w Polsce nie można rozpatrywać w oderwaniu od polskiego otoczenia. Jest to ważne przesłanie, jakie kieruje do nas Muzeum. Aranżacja i projekt wystawy są bardzo atrakcyjne, wierzę, iż podtrzymają zainteresowanie, a nawet fascynację zwiedzających. Muzeum z pewnością zrobi wrażenie na polskiej publiczności, młodzieży, jak i na wielu turystach przybywających z całego świata w poszukiwaniu śladów rzeczywistości, którą przerwała ogromna tragedia. Osobiście nie mogę się już doczekać swej pierwszej wizyty w Muzeum, po otwarciu wystawy głównej w przyszłym roku.

prof. Gershon David Hundert, Uniwersytet McGill

Podstawowe zasady, kryteria doboru i organizacji materiałów, na których oparta jest wystawa główna są w pełni uzasadnione i oparte o najbardziej wiarygodne osiągnięcia naukowe. Dotyczy to w równym stopniu podstawowej koncepcji i kierunku narracji historycznej, a także kryterium wyboru prezentowanych tematów i źródeł. Nie mam wątpliwości, że kiedy wystawa zostanie ukończona, Muzeum Historii Żydów Polskich będzie uważane za jedno z największych na świecie muzeów historycznych.

dr hab. Małgorzata Omilanowska, Minister Kultury, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Z całą odpowiedzialnością mogę powiedzieć, że wystawa główna będzie naprawdę dużym wydarzeniem. Pozwoli odwiedzającym poznać tysiącletnią historię obecności Żydów na ziemiach Polski, ich wkład w kształtowanie się polskiej kultury, historii i polskiego społeczeństwa. Nie zabraknie też tematów kontrowersyjnych. Ale tak jest z każdą dobrą wystawą i mam nadzieję, że dyskusje i polemiki przyczynią się do lepszego zrozumienia przeszłości.

prof. Antony Polonsky, Uniwersytet Brandeis

Wystawa główna w sposób całościowy i pogłębiony zaprezentuje historię Żydów polskich od X w. do współczesności. Wykorzystując innowacyjne techniki oraz najnowsze badania problematyki ukaże złożoną przeszłość największej niegdyś społeczności żydowskiej na świecie. Ta wystawa odmieni sposób, w jaki historia polskich Żydów jest rozumiana w Polsce i na świecie, przez Polaków, Żydów i publiczność międzynarodową.

 

prof. Moshe Rosman, Uniwersytet Bar-Ilan

Wystawa główna jest śmiałym przedsięwzięciem muzealniczym, które dorównuje najlepszym na świecie. Przybliża współczesnym Żydom wiedzę o ich historii i kulturowym dziedzictwie. Przekonuje Polaków, że bez znajomości żydowskiej przeszłości Polski nie zrozumieją w pełni własnej historii. Przełamuje stereotypy i zaprzecza fałszywym przekonaniom. Polska odkrywa dziś cenną tradycję, która może jej pomóc w wytyczeniu ścieżki do przyszłości.

prof. dr hab. Adam Daniel Rotfeld, były minister spraw zagranicznych, członek Rady Muzeum Historii Żydów Polskich, współprzewodniczący Polsko-Rosyjskiej Grupy do spraw Trudnych

Nie ma historii Żydów europejskich bez Polski. Tak samo, jak nie ma dziejów Polski bez społeczności Żydów, zamieszkujących od wieków ziemie Rzeczypospolitej. Losy obu narodów splotły się tu nierozerwalnie. W czasach dobrych, trudnych i tragicznych. Była Polska dla Żydów Paradisus Iudaeorum, ale była też miejscem zbrodni hitlerowskiego ludobójstwa. To na polskich ziemiach Niemcy dokonali dzieła Zagłady.

Muzeum zaprezentowało wystawę niezwykłą. Jest to plastyczna opowieść o życiu wielkiej wspólnoty - o jej wiekowych tradycjach i zwyczajach. Są tu znane i nieznane ślady kultury materialnej i duchowej, oryginalne zbiory eksponatów i dokumentów. Skłaniają one do zadumy i refleksji. Przywracają pamięć o ludziach, faktach i wydarzeniach. Przypominają imiona znanych twórców - poetów, wybitnych uczonych, wspaniałych muzyków i tych wszystkich, którzy rozsławiali imię Polski w świecie. Przywołuje też pamięć o tych milionach zwykłych mieszkańców miast i miasteczek, po których nie pozostały dziś już żadne ślady. Jest to wielka wystawa o minionej obecności wśród nas zamordowanego narodu.

Powstało w Warszawie Muzeum jedyne w swoim rodzaju. Tak wspaniałej i niepowtarzalnej ekspozycji nie znajdziemy nigdzie w świecie.

Avner Shalev, dyrektor generalny Instytutu Pamięci Yad Vashem w Jerozolimie

Wasza wystawa główna opowiada niezwykłą historię polskich Żydów. Ta opowieść to historia tysiąca lat żydowskiego życia, jego imponującej kreatywności, rozkwitającej często na przekór przeciwnościom, przenikającej się z dorobkiem polskich sąsiadów. Ową wspaniałą epopeję żydowskich, polskich – ludzkich dążeń i pragnień przerwała Zagłada, doprowadzając do niemal całkowitego unicestwienia polskiego żydostwa i zniweczenia jego dorobku cywilizacyjnego. Ta szalenie ważna opowieść zasługuje na obszerny, celny i wnikliwy portret, jaki stworzyło Muzeum Historii Żydów Polskich.

prof. dr hab. Dariusz Stola, Dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich

Koncepcja wystawy głównej jest dogłębnie i w szczegółach przemyślana, zbudowana na solidnej podstawie wiedzy historycznej. Pokazuje zarazem wielkie procesy społeczne i detale życia codziennego, trwałość żydowskiej tradycji i specyfikę poszczególnych epok, swoistość Żydów polskich i ich przynależność do żydostwa europejskiego, zarówno ich odrębność, jak i integrację w społeczeństwie polskim. Jeśli koncepcja ta zostanie właściwie zrealizowana, Warszawa i Polska zyskają wspaniałe Muzeum, adekwatnie ukazujące kluczowe tematy z dziejów polskich Żydów za pomocą nowoczesnych środków przekazu. Sądzę, że będzie to nie tylko świetne Muzeum polskich Żydów, ale i historii Polski w ogóle.

dr hab. Bożena Szaynok, Uniwersytet Wrocławski

Historia Żydów w dziejach Polski jest jednym z trudniejszych, ale i bardziej fascynujących tematów. Losy żydowskie toczyły się często inaczej aniżeli polskie i pokazują odmienne spojrzenie na wspólną Ojczyznę. Przedstawienie historii Żydów w Polsce od jej początku do współczesności, przez wspaniałe, ale także dramatyczne i tragiczne okresy jest wyzwaniem, z którym zmierzyli się autorzy wystawy głównej. Prezentowany projekt jest ważną i ciekawą opowieścią o historii Żydów w Polsce, zapraszającą do rozmowy i ukazującą, jak różne narracje wzbogacają historię Polski.