Fundacja Taube Philantrophies uhonorowała Marię Piechotkę, polską architekt i pionierkę w dziedzinie ochrony synagog

Maria Piechotka, znana polska architekt i autorka kilku przełomowych publikacji poświęconych zachowaniu pamięci o budynkach zniszczonych podczas II wojny światowej, w szczególności synagog, została uhonorowana Nagrodą im. Ireny Sendlerowej za swój wkład w zachowanie żydowskiego dziedzictwa w Polsce. Laureatka odebrała nagrodę przyznawaną przez fundację Taube Philantrophies podczas ceremonii, która odbyła się 16 września 2016 r. w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, pod zrekonstruowanym sklepieniem repliki synagogi w Gwoźdźcu. Reklika sklepienia i dachu z Gwoździca powstała dzięki zaangażowaniu Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

 Shana Penn, dyrektor wykonawcza fundacji Taube Philantrophies, osobiście wręczyła nagrodę laureatce i wygłosiła kilka słów na cześć laureatki. „To nie przypadek, że spotkaliśmy się dziś we wnętrzu tej wspaniałej repliki, pod drobiazgowo odwzorowanym, malowanym sklepieniem” – powiedziała. „Chcemy uhonorować Marię Huber-Piechotkę właśnie w tym miejscu, bo powstanie tej repliki, a także odrodzenie żydowskiej kultury w obecnej Polsce, którego ta konstrukcja jest przykładem, nie byłoby możliwe bez pionierskiej wizji, pasji i oddania, z jakimi przez dekady Maria Piechotka oraz jej zmarły mąż, Kazimierz, prowadzili swoje badania. Państwo Piechotkowie uratowali drewniane synagogi od całkowitego zapomnienia, zachowując pamięć o ich architektonicznym znaczeniu i pięknie. Zapewnili tym samym należne im miejsce w polskiej i żydowskiej historii oraz kulturze na wiele pokoleń." 

Maria Piechotka brała czynny udział w Powstaniu Warszawskim i już w 1944 roku rozpoczęła pracę nad dokumentowaniem szczegółów architektonicznych zniszczonych budynków, ze szczególnym uwzględnieniem drewnianych synagog. Wspólnie ze swoim nieżyjącym już mężem, Kazimierzem Piechotką, napisała szereg książek poświęconych tej tematyce. Opublikowana w 1957 r. pozycja Bramy nieba. Bożnice drewniane na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej była przełomowym dziełem w swojej dziedzinie. W 2000 roku Żydowski Instytut Naukowy YIVO przyznał Marii Piechotce oraz jej mężowi Nagrodę im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej.

W ceremonii przyznania nagrody uczestniczyli także Ewa Czerniawska, reprezentująca prezydenta RP Andrzeja Dudę oraz Sekretarza Stanu – Szefa Gabinetu Prezydenta RP Adama Kwiatkowskiego; Rafał Perl, reprezentujący Ministerstwo Spraw Zagranicznych; Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich; Przewodniczący Stowarzyszenia ŻIH Piotr Wiślicki; synowie Marii Piechotki, Michał i Maciej Piechotka, obaj pracujący obecnie jako architekci, oraz Katarzyna Zachwatowicz, przyjaciółka laureatki i córka architekta Jana Zachwatowicza, który był autorem koncepcji powojennej odbudowy Warszawy, w szczególności Starego Miasta, a także mentorem Marii i Kazimierza Piechotków.

 

O nagrodzie im. Ireny Sendlerowej

Nagroda im. Ireny Sendlerowej została ustanowiona w 2008 roku przez fundację Taube Philanthropies, aby upamiętnić Irenę Sendlerową – odważną partyzantkę, której instytut Jad Waszem nadał tytuł „Sprawiedliwej wśród Narodów Świata”. 12 maja każdego roku, w ramach obchodów rocznicy śmierci Ireny Sendlerowej, nagroda zostaje wręczona obywatelom Polski, którzy w znaczący sposób przyczynili się do zachowania i odnowienia żydowskiego dziedzictwa w kraju. Nominacje do nagrody rozpatrują członkowie rady doradczej fundacji Taube Philathropies i czołowi przedstawiciele żydowskiego życia kulturalnego w Polsce. W gronie osób nagrodzonych w poprzednich edycjach znalazł się między innymi Skarbnik i Członek Zarządu Stowarzyszenia ŻIH - Jan Jagielski.

 

Zdjęcie: Maciek Jazwiecki; od lewj: Maria Piechotka; Shana Penn, Taube Philanthropies;