„Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu” - otwarcie wystawy stałej w Żydowskim Instytucie Historycznym

14 listopada w Żydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie otwarto wystawę stałą „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu”, prezentującą oryginalne dokumenty z Podziemnego Archiwum Getta Warszawy (Archiwum Ringelbluma).

W uroczystym otwarciu udział wzięli Prezydent RP Andrzej Duda wraz z małżonką Agatą Kornhauser-Dudą, prof. Piotr Gliński, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Anna Maria Anders, Sekretarz stanu, Pełnomocnik Rządu ds. Dialogu Międzynarodowego, Karel Fracapane, przedstawiciel UNESCO, Ruth Cohen-Dar, Wiceambasador Izraela w Polsce, darczyńcy, historycy, muzealnicy i badacze z Polski i ze świata oraz przedstawiciele Zarządu Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Uroczystość otworzył prof. Paweł Śpiewak, dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego. Podkreślił, że Podziemne Archiwum Getta Warszawy to „świadectwo intelektu, siły woli realizowane wedle jednej zasady: zasady prawdy. Zasada prawdy oznacza, że głos każdego Żyda zabijanego, umierającego jest to głos osobny i odrębny. I każdy musi być zapisany. Pokazany takim, jakim on jest”. Następnie głos zabrał Prezydent RP Andrzej Duda: „ Jestem dziś tutaj jako Prezydent Polski, jako Prezydent Rzeczypospolitej, bo mam głębokie przekonanie, że naszym obowiązkiem jest właśnie głoszenie prawdy o Zagładzie Żydów. W ten sposób niejako kontynuowane jest dzieło Emanuela Ringelbluma i jego współpracowników z Oneg Szabat”. Podczas uroczystości minister Piotr Gliński zapowiedział utworzenie nowej instytucji kultury, Muzeum Getta Warszawy w dawnym budynku szpitala Bersohnów i Baumanów: „Wystąpiliśmy do marszałka województwa o 30-letnią dzierżawę nieruchomości przy ulicy Siennej w Warszawie. Tam zbudujemy Muzeum Getta Warszawy".

Przewodniczący Zarządu Stowarzyszenia ŻIH Piotr Wiślicki podkreślił rolę Stowarzyszenia jako strażnika dziedzictwa polskich Żydów: „Stowarzyszenie jest strażnikiem spuścizny narodu żydowskiego. Ta spuścizna jest w sensie moralnym własnością wszystkich Żydów którzy ocaleli, nie tylko z Polski, ale z całego świata. Dlatego też zadanie bycia jej strażnikiem traktujemy jako obowiązek, ale jednocześnie jako zaszczyt. Mamy świadomość powagi tej roli.” Podziękował też prezydentowi i wicepremierowi za krytykę wystąpień ksenofobicznych, rasistowskich i antysemickich, które miały miejsce kilka dni wcześniej podczas obchodów święta 99. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Pełne przemówienie Piotra Wiślickiego można przeczytać tutaj

Po części oficjalnej goście zostali zaproszeni na premierowe zwiedzanie wystawy.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wystawa „Czego nie mogliśmy wykrzyczeć światu” przedstawia twórców Podziemnego Archiwum Getta Warszawy - historyka Emanuela Ringelbluma i jego towarzyszy i towarzyszki z grupy Oneg Szabat, opowiada o intelektualnym oporze wobec nazistów i znaczeniu zebranych dokumentów. Na 250 metrach kwadratowych ekspozycji zwiedzający zobaczą m.in. oryginalne dokumenty Archiwum opowiadające o losach mieszkańców getta, bańkę na mleko, w której schowano jedną z części Archiwum, oraz nigdy wcześniej niepublikowane nagrania filmowe z getta warszawskiego.

Tytuł wystawy to słowa Dawida Grabera, 19-letniego członka grupy Oneg Szabat - fragment jego ostatniej woli dołączonej do dokumentów w czasie ukrywania pierwszej części Archiwum. Słowa napisane w języku jidysz i po polsku stały się mottem ekspozycji, jako że historia Oneg Szabat to historia walki o pamięć o życiu i Zagładzie milionów polskich Żydów.

Projekt wystawy, autorstwa zespołu „Fish ‘n’ Sheep”, jest symbolicznie minimalistyczny, oszczędny i operuje wyciszoną kolorystyką: szarością, czernią i złamaną bielą. Kuratorem wystawy jest dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego prof. Paweł Śpiewak, a współkuratorką Anna Duńczyk-Szulc.

Wystawa jest jednym z kluczowych elementów Programu Oneg Szabat realizowanego wspólnie przez Żydowski Instytut Historyczny i Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Celem Programu jest udostępnienie i upowszechnienie Podziemnego Archiwum Getta Warszawy (Archiwum Ringelbluma) oraz upamiętnienie członków grupy Oneg Szabat.

Program Oneg Szabat zainicjowany został w 70. rocznicę powstania ŻIH i realizowany jest przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce w ramach partnerstwa publiczno -prywatnego.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zdjęcia: Grzegorz Kwolek, Żydowski Instytut Historyczny