Historia

1944
Powstanie Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej
1946
Przyznanie Gmachu Dawnej Centralnej Biblioteki Judaistycznej i odkrycie I części Archiwum Ringelbluma
1951
Rejestracja Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce
1952
Odkrycie II części Archiwum Ringelbluma
1968
Wymuszona w marcu emigracja 13 tysięcy polskich Żydów, którzy stali się obiektem rozpętanej przez władze brutalnej kampanii antysemickiej.
1993
Powstanie idei Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
1994
Wyodrębnienie Żydowskiego Instytutu Historycznego
2005
Podpisanie umowy założycielskiej Muzeum Historii Żydów Polskich
2014
Otwarcie wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce narodziło się po wojnie z potrzeby ratowania pamięci, dokumentów i świadectw związanych z życiem Żydów w Polsce. Jego początki sięgają Centralnego Komitetu Żydów w Polsce, który powstał w 1944 roku. Przez kilka lat starano się zalegalizować działalność i w końcu 13 września 1951 roku w Warszawie zarejestrowano Stowarzyszenie. Organizacja miała być podstawą prawną dla Żydowskiego Instytutu Historycznego, który funkcjonował już od 1947 roku.


 

Od samego początku istnienia Stowarzyszenie skupiało się na ochronie i popularyzowaniu historii oraz kultury polskich Żydów, wspierało badania naukowe, rozwijało edukację i promowało otwartość oraz szacunek. Te cele są wciąż żywe i kierują pracą Stowarzyszenia już ponad siedemdziesiąt lat.

Przez kolejne dekady Stowarzyszenie nie tylko dbało o rozwój Żydowskiego Instytutu Historycznego, lecz też chroniło cenne zbiory i pamięć o instytucjach, które tworzyły żydowskie życie naukowe i kulturalne w Polsce.

Wśród tego dorobku wyjątkowe miejsce zajmują archiwa, zbiory biblioteczne i muzealne – szczególnie bezcenne Podziemne Archiwum Getta Warszawskiego, czyli Archiwum Ringelbluma, które trafiło na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

W 1993 roku Stowarzyszenie ruszyło z inicjatywą stworzenia Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Przez lata idea ta rozwijała się jako projekt społeczny, aż w 2005 roku, wspólnie z Ministrem Kultury i Miastem Stołecznym Warszawa, utworzono instytucję kultury, która otworzyła drogę do dzisiejszego muzeum. Stowarzyszenie odegrało ogromną rolę w organizacji i finansowaniu procesu powstawania stałej wystawy oraz w budowaniu sieci międzynarodowych darczyńców i partnerów.

Po otwarciu wystawy stałej w Muzeum POLIN w 2014 roku, Stowarzyszenie wciąż rozwija nowe projekty edukacyjne, naukowe i kulturalne.

Z ich inicjatywy powstały także duże przedsięwzięcia multimedialne, jak Polscy Sprawiedliwi czy Wirtualny Sztetl. Oba projekty pomagają upowszechniać wiedzę o historii Żydów w Polsce i o lokalnych żydowskich społecznościach.

Więcej o historii naszego Stowarzyszenie można przeczytać pobierając plik pdf

Pobierz

Dziś historia Stowarzyszenia to opowieść o odpowiedzialności za pamięć, ciągłości działań i głębokim przekonaniu, że dziedzictwo żydowskie jest nierozłączną częścią historii Polski. Łącząc troskę o swoje zbiory, wsparcie dla instytucji i rozwój własnych inicjatyw, Stowarzyszenie wciąż aktywnie działa na rzecz ochrony i przekazywania tego dziedzictwa kolejnym pokoleniom.